Od 1946 do dziś - historia biblioteki w datach
Otwarcie Centralnej Biblioteki Pedagogicznej w Olsztynie przy ul. Pieniężnego 3. Organizator i pierwszy kierownik - Otton Lipkowski wpisuje do ksiąg inwentarzowych 10 książek.
Na mocy zarządzenia Ministra Oświaty z 21 maja 1951 r. biblioteka, działająca dotąd jako Centralna Biblioteka Pedagogiczna w Olsztynie, otrzymała statut Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej. W tym samym roku rozpoczęto organizację bibliotek powiatowych jako filii. Do połowy 1955 r. utworzono 18 placówek.
Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka (PBW) przenosi się do budynku przy ulicy Artyleryjskiej 1 (obecnie Natalii Żarskiej 2), gdzie zajmuje cztery pomieszczenia na parterze o łącznej powierzchni 86 m2.
Biesiada literacka w PBW poświęcona obchodom 50-lecia szkolnictwa polskiego na Warmii i Mazurach. Wśród uczestników: Władysław Gębik, Maria Zientara-Malewska, Otylia Groth i Władysława Knosała.
I edycja autorskiego konkursu na najużyteczniejszą pracę magisterską pod hasłem Nauczyciel współtwórcą postępu i nowatorstwa pedagogicznego. Konkurs był kontynuowany w ciągu kolejnych dziesięciu lat. Nagrodzone i wyróżnione prace (ponad 90) znajdują się w zbiorach biblioteki.
Rozbudowa i modernizacja budynku biblioteki.
W latach 1986-1988 zespół podejmuje starania o nadanie bibliotece imienia. Zapada decyzja, by patronem placówki został humanista i filozof – prof. Tadeusz Kotarbiński. Odbywa się wiele spotkań z rodziną Profesora, a uroczystość nadania imienia ma miejsce 16 kwietnia 1988 r.
Powstanie galerii Bakałarz, w której prezentowane są przede wszystkim osiągnięcia artystyczne nauczycieli, ich pozazawodowe pasje i zainteresowania. Na przestrzeni lat swoje prace wystawiają tutaj również profesjonaliści, m.in.: Iwona Bolińska-Walendzik, Tamara Bołdak-Janowska, Tadeusz Brzeski, Krystyna Chromy, Barbara Hulanicka, Teresa i Jarosław Korzeniewscy, Danuta Krajewska, Hieronim Skurpski, Wiesław Wachowski, Aleksander Wołos. Od momentu powstania galerii odbyło się w niej ponad 200 wystaw.
Rozpoczęcie tworzenia pierwszych baz komputerowych – książek i artykułów z czasopism – na dwóch pojedynczych komputerach w programie MAK.
W nowym kształcie administracyjnym województwa PBW działa jako nadrzędna wobec 18 filii terenowych. Biblioteka podlega Samorządowi Województwa Warmińsko-Mazurskiego. W styczniu 2000 r. zgodnie z nowym statutem biblioteka zmienia nazwę na Warmińsko-Mazurska Biblioteka Pedagogiczna im. Prof. Tadeusza Kotarbińskiego (W-MBP).
Powstaje pierwsza strona internetowa biblioteki. Od tego czasu kilkakrotnie zmienia się szata graficzna i zawartość merytoryczna strony. W 2005 r. strona otrzymuje wyróżnienie w konkursie czasopisma „Biblioteka w Szkole”. Obecnie stronę można oglądać pod adresem www.wmbp.olsztyn.pl.
Zmiana nazwy ulicy, przy której mieści się biblioteka – z ul. Artyleryjskiej 1 na ul. Natalii Żarskiej 2.
Odbyło się I Forum Nauczycieli Bibliotekarzy Szkolnych, które zainicjowało nową formę doskonalenia zawodowego nauczycieli bibliotekarzy. Celem forum jest aktualizacja wiedzy bibliotekarskiej, promowanie czytelnictwa, wprowadzenie w nowe zagadnienia z zakresu literatury, pedagogiki, psychologii. W ciągu ponad 20 lat odbyło się prawie 100 spotkań integrujących środowisko nauczycieli bibliotekarzy.
Opracowanie koncepcji wspierania nauczycieli w realizacji zajęć edukacyjnych – wdrożenie pierwszej stałej oferty lekcji bibliotecznych dla uczniów wszystkich etapów kształcenia. Obecnie oferta obejmuje 65 tematów z zakresu literatury, sztuki, historii, edukacji regionalnej i higieny cyforwej . Rocznie korzysta z niej ok. 5 000 tys. uczniów.
Realizacja projektu „Internetowe Centra Informacji Multimedialnej w bibliotekach szkolnych i pedagogicznych”, finansowanego ze środków MEN, dzięki któremu biblioteka została wyposażona w sprzęt komputerowy i programy edukacyjne.
Biblioteka inicjuje realizację projektów edukacyjnych kierowanych do uczniów wszystkich etapów kształcenia i ich nauczycieli. Celem tych wieloetapowych przedsięwzięć, na które składają się m.in. wystawy oraz zajęcia edukacyjne, konferencje dla nauczycieli, spotkania i dyskusje, jest upamiętnienie ważnych dla polskiej tradycji i kultury postaci lub wydarzeń.
Realizowane projekty to m.in. : "Wielka scena otworem, przestrzeń wokół ogromna" - teatralne, plastyczne i literackie wizje Stanisława Wyspiańskiego (2007) ; „Na przerywistej linii egzystencji” - Herbertowska lekcja poezji (2008); Rzecz o znikającym(?) Słowackim (2009); „Fortepianowi gadam”. Muzyczne opowieści pana Chopina (2010); „To nie bajka. To prawda”. O Doktorze Korczaku i Dzieciach (2012); 660. Urodziny Olsztyna (2013) ; „Królowa noc wyczaruje gwiazdy na szatach twych cór”. Baśniowa Warmia utkana słowem Ireny Kwintowej (2014) ; "Projekt Sienkiewicz" (2016) ; "Polska szkoła w niepodległej Ojczyźnie" (2018) ; Moniuszko - współczesny, polski, europejski" (2019) "Kopernik 2023"; "Ku równowadze" (2024)
Biblioteka rozpoczęła obecność w mediach społecznościowych, uruchamiając konto na Facebooku. W październiku 2011 r. utworzono kanał w serwisie YouTube, a w styczniu 2020 r. konto na Instagramie.
Lata 2013-2014 to czas restrukturyzacji sieci filii – z prowadzonych do roku 2012 jedenastu filii siedem z nich (w ciągu dwóch lat) przejmują powiaty (Biskupiec, Ełk, Gołdap, Giżycko, Mrągowo, Olecko, Pisz), a cztery zostają zlikwidowane (Kętrzyn, Nidzica, Szczytno, Węgorzewo). Od 1 stycznia 2015 r. W-MBP w Olsztynie nie prowadzi już żadnej filii.
Rozpoczęcie pracy w zintegrowanym systemie bibliotecznym PROLIB, wspierającym obsługę zbiorów i czytelników. W kolejnych latach system był rozwijany o nowe usługi, m.in. dostęp do zasobów cyfrowych, wypożyczalnię e-booków, powiadomienia SMS oraz płatności BLIK.
Rozpoczęcie prowadzenia warsztatów komputerowych dla nauczycieli z zakresu wykorzystania technologii informacyjno-komunikacyjnych w pracy dydaktycznej.
Biblioteka rozpoczęła organizowanie i prowadzenie wspomagania szkół i placówek, zgodnie z rozporządzeniem MEN z 2013 r., jako kompleksową formę wsparcia nauczycieli i środowiska oświatowego, ze szczególnym uwzględnieniem upowszechniania czytelnictwa oraz rozwijania kompetencji czytelniczych dzieci i młodzieży.
Zainaugurowano cykl „Spotkajmy się po pracy”, skierowany do nauczycieli seniorów, nauczycieli czynnych zawodowo oraz wszystkich zainteresowanych. Spotkania obejmują rozmowy o literaturze i sztuce, inscenizacje teatralne, wystawy artystyczne oraz kursy komputerowe.
W Wypożyczalni powstał kącik dla dzieci, a Biblioteka poszerzyła ofertę o działania dla rodziców z dziećmi.
Rozpoczęto realizację projektu edukacyjnego „Zaczytana Warmia" skierowanego do uczniów klas I–VI szkół podstawowych z Olsztyna i powiatu olsztyńskiego. Projekt został objęty honorowym patronatem Marszałka Województwa Warmińsko-Mazurskiego. Obecnie trwa III edycja projektu.
Uruchomiono Regionalny System Informacji Pedagogicznej (RSIP), cyfrową platformę gromadzącą i udostępniającą informacje pedagogiczne oraz inicjatywy wspierające środowisko oświatowe regionu.
Rozpoczęto digitalizację wybranych publikacji o tematyce edukacyjnej z historycznej kolekcji Biblioteki (XVIII–XIX w.).
Rok jubileuszu. Biblioteka obchodzi 80-lecie istnienia
Na przestrzeni 80 lat działalności Biblioteką kierowali:
Otton Lipkowski (1946-1947)
Michał Chomin (1947-1952)
Anna Morawska (1953-1964)
Tadeusz Gączowski (1964-1969)
Leonard Turkowski (1969-1973)
Marian Filipkowski (1973-1997)
Sylwia Czacharowska (1997-2022)
Hanna Okońska (2022- )
